Γράφει ο Γ. Πατούλης Πρόεδρος Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών.
Η μαζική μετανάστευση των νέων ιατρών αποτελεί μία από τις πιο σοβαρές προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα το σύστημα υγείας της χώρας. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που δεν είναι απλώς αριθμητικό είναι βαθιά ποιοτικό και στρατηγικό, καθώς η Ελλάδα χάνει το πιο δυναμικό, επιστημονικά καταρτισμένο και ελπιδοφόρο κομμάτι του ιατρικού της δυναμικού.
Οι νέοι γιατροί δεν φεύγουν τυχαία. Φεύγουν γιατί αναζητούν συνθήκες αξιοπρέπειας. Φεύγουν γιατί θέλουν εκπαίδευση υψηλού επιπέδου. Φεύγουν γιατί σε άλλες χώρες της Ευρώπης και όχι μόνο, βρίσκουν οργανωμένα συστήματα, σαφή επαγγελματική προοπτική και αμοιβές που ανταποκρίνονται στην επιστημονική τους αξία.
Η αλήθεια είναι σκληρή: αν δεν δημιουργήσουμε ένα σύγχρονο, ανταγωνιστικό περιβάλλον, δεν θα μπορέσουμε να συγκρατήσουμε τους νέους επιστήμονες. Και τότε, το πρόβλημα δεν θα αφορά μόνο το ιατρικό σώμα θα αφορά την ίδια τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας.
Τα κίνητρα που πρέπει να δοθούν
Η αντιστροφή του brain drain δεν μπορεί να γίνει με ευχολόγια. Απαιτεί συγκεκριμένες, στοχευμένες πολιτικές:
- Αξιοπρεπείς αμοιβές, προσαρμοσμένες στα διεθνή δεδομένα, ώστε η παραμονή στη χώρα να είναι πραγματική επιλογή και όχι αναγκαστική θυσία
- Σύγχρονο και οργανωμένο εκπαιδευτικό σύστημα, με πλήρη εφαρμογή των rotations και συνεχή αξιολόγηση
- Διεθνείς συνεργασίες, με αδελφοποιήσεις με πανεπιστήμια και ιατρικούς φορείς της Ευρώπης και της Αμερικής, ώστε οι νέοι γιατροί να αποκτούν εμπειρία και εξωστρέφεια
- Σταθερό επαγγελματικό περιβάλλον, χωρίς διαρκείς οικονομικές επιβαρύνσεις και αβεβαιότητα
- Προοπτικές εξέλιξης, που θα συνδέονται με την επιστημονική πρόοδο και όχι με τη συγκυρία
Το σύνολο του ΕΣΥ οφείλει να τεθεί στην υπηρεσία της εκπαίδευσης των νέων γιατρών. Όχι αποσπασματικά, αλλά με στρατηγικό σχεδιασμό.
Η θέση και οι διεκδικήσεις του ΙΣΑ
Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών έχει επανειλημμένα θέσει το ζήτημα στην πολιτική ηγεσία, με σαφή και τεκμηριωμένο τρόπο.
Έχουμε διεκδικήσει:
Την ουσιαστική ενίσχυση των αμοιβών των ιατρών του ΕΣΥ, τονίζοντας ότι τα μέχρι σήμερα μέτρα είναι θετικά αλλά ανεπαρκή
Τη δημιουργία νέων θέσεων ειδικευομένων και την ενίσχυση της εκπαίδευσης
Τη διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα επιτρέπει στους γιατρούς να εργάζονται με αξιοπρέπεια, χωρίς εξουθενωτικά βάρη
Την κατάργηση στρεβλώσεων, όπως το clawback, που υπονομεύουν τη βιωσιμότητα του ιατρικού επαγγέλματος
Παράλληλα, έχουμε επισημάνει ότι η λύση δεν μπορεί να είναι η «διέξοδος» των γιατρών εκτός συστήματος για να συμπληρώσουν το εισόδημά τους. Η λύση είναι ένα ισχυρό δημόσιο σύστημα που θα στέκεται στα πόδια του.
Η Ελλάδα ως διεθνές κέντρο υγείας
Την ίδια στιγμή, η χώρα μας διαθέτει ένα σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα: το υψηλού επιπέδου ιατρικό δυναμικό της.
Ο ΙΣΑ επενδύει συστηματικά στην ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού, με στόχο η Ελλάδα να εξελιχθεί σε έναν διεθνή προορισμό υγείας. Αυτό δεν είναι απλώς ένα αναπτυξιακό μοντέλο είναι μια στρατηγική επιλογή για να μετατρέψουμε το brain drain σε brain gain.
Για να γίνει αυτό, όμως, απαιτείται:
- Ποιότητα υπηρεσιών
- Οργάνωση
- Διασύνδεση δημόσιου και ιδιωτικού τομέα
- Και πάνω από όλα, ανθρώπινο δυναμικό που θα παραμένει και θα εξελίσσεται στη χώρα
Από τη διαρροή εγκεφάλων στην επιστροφή
Η Ελλάδα μπορεί να γίνει χώρα υποδοχής επιστημόνων και όχι χώρα εξαγωγής. Μπορεί να μετατρέψει την απώλεια σε ευκαιρία. Όμως αυτό προϋποθέτει πολιτική βούληση, συνέπεια και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
Οι νέοι γιατροί δεν ζητούν προνόμια. Ζητούν το αυτονόητο: να μπορούν να ζουν, να εργάζονται και να εξελίσσονται με αξιοπρέπεια στον τόπο τους.
Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών θα συνεχίσει να δίνει τη μάχη προς αυτή την κατεύθυνση με στόχο ένα σύστημα υγείας που δεν θα χάνει τους ανθρώπους του, αλλά θα τους κρατά και θα τους φέρνει πίσω.
